خانه » مقالات » حقوق بیمه » مقاله بحثی در زمینه یک قرارداد بیمه

مقاله بحثی در زمینه یک قرارداد بیمه

<span style=”font-family: Tahoma; font-size: small;”>دکتر علی نوری

آکتوآریا( ACTUARIAT ) که میتوان آنرا به معنای محدود ریاضیات بیمه و بمعنای وسیع ریاضیات مالی تعریف نمود از رشته هائی است که تا این تاریخ آنطور که باید در کشور ما شناخته نشده است ، بطوریکه در حال حاضر تعداد کسانی که دیپلم عالی در این زمینه بدست آورده اند به تعداد انگشتان یک دست نمی رسد .
در این مقاله سعی شده است اهمیت این علم با یادآوری یکنوع مشاجره قلمی بین شرکت سهامی بیمه ایران و مرکز آمار ایران درباره یک موضوع اکتوآریائی به معنای محدود کلمه روشن گردد باشد که خوانندگانی بتوانند بصورتی این کمبود علمی و فنی را که در بالا به آن اشاره شدمرتفع نمایند .
موضوع بحث بین شرکت سهامی بیمه ایران به مرکز آمار ایران (۱) قرارداد بیمه ای است که در سال ۱۳۲۷ به منظور برقراری حقوق بازنشستگی کارکنان آستان قدس رضوی و حقوق مستمری برای بازماندگان آنان تنظیم شده است.
در این قرارداد در تاریخ ۱۲ دیماه ۱۳۲۷ بین شرکت سهامی بیمه ایران و نیابت تولیت عظمی آستان قدس منعقد گردیده حق بیمه ناچیزی به شرح ذیل پیش بینی شده است :
از ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ریال حقوق ماهانه ۵ درصد حقوق
از ۱۰۰۱ تا ۱۷۵۰ ریال حقوق ماهانه ۶ درصد حقوق
از ۱۷۵۱ تا ۲۵۰۰ ریال حقوق ماهانه ۷ درصد حقوق
از ۲۵۰۱ تا ۳۵۰۰ ریال حقوق ماهانه ۵/۷ درصد حقوق
از ۳۵۰۱ ریال به بالا ۸ درصد حقوق
ضمناً بین گروه بیمه گزار توافق شده است که تمام مبلغ اضافه حقوق کارکنان در ماه اول به شرکت سهامی بیمه ایران پرداخت گردد و از کارکنانی که درموقع انعقاد قرارداد کمتر از ۱۵ سال به بازنشسته شدن آنان باقی مانده نیم درصد اضافه بر نرخهای مقرر در بالا دریافت گردد .
در بهمن ماه همان سال به موجب موافقت طرفین قرارداد یک درصد به نرخ حق بیمه های فوق درمورد کارکنانی که بیش از ۱۵ سال به موقع بازنشستگی آنان مانده است و یک ونیم درصد در مورد کارکنانی که از ۱۵ سال به موقع بازنشستگی آنان مانده است علاوه می شود .
بالاخره در سال ۱۳۳۰ براثر موافقت نامه دیگری حق بیمه های مقرر در بالا یک سوم افزایش یافت و مقرر گردید این افزایش بجای اینکه از حقوق ماهانه بیمه شدگان پرداخت گردد همه ماهه از بودجه آستان قدس به شرکت سهامی بیمه ایران پرداخت شود .
با توجه به کلیه تغییرات بالا وبا در نظر گرفتن اینکه تمام مبلغ اضافه حقوق کارکنان در ماه اول به بیمه گر پرداخت می شود مرکز آمار ایران به موجب محاسباتی که در سال ۱۳۴۸ انجام داده و مورد تأیید شرکت سهامی بیمه ایران قرار گرفته است . حق بیمه این قرارداد را جمعاً به شرح ذیل برآورد کرده است :
از ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ریال حقوق ماهانه ۶۶۶/۸ درصد حقوق
از ۱۰۰۱ تا ۱۷۵۰ ریال حقوق ماهانه ۱۰ درصد حقوق
از ۱۷۵۱ تا ۲۵۰۰ ریال حقوق ماهانه ۲۳۲/۱۱ درصد حقوق
از ۲۵۰۱ تا ۳۵۰۰ ریال حقوق ماهانه ۱۲ درصد حقوق
از ۳۵۰۱ ریال به بالا حقوق ماهانه ۶۶۶/۱۲ درصد حقوق
در مقابل این حق بیمه دریافتی شرکت سهامی بیمه ایران قبول کرده است درصورتی که کارکنان آستان قدس براثر داشتن سی سال سابقه خدمت ویا رسیدن به سن ۶۵ سالگی بازنشست شوند بیمه همه ماهه مبلغی معادل یک سی ام آخرین حقوق آنرا ضرب در سنوات خدمت پرداخت نماید ودر صورتی که بیمه شده در حین خدمت یا در موقع بازنشستگی فوت کند مبلغ مذکور در بالا به عنوان مستمری به عائله تحت تکلف وی بشرح زیر پرداخت می گردد :
۱- همسرویا همسران مادام که در قید حیات بوده و مجدداً شوهر نکرده اند .
۲- اولاد ذکور و اناث تا سن ۱۸ سالگی .
۳- نوادگانی که کمتر از ۱۸ سال دارند و پس از فوت پدر و مادرشان تحت تکفل متوفی بوده اند .
۴- پدر ومادری که در کفالت متوفی بوده اند .
علاوه بر تعهدات بالا بیمه گر قبول کرده است در صورتی که کارمندی در حین خدمت علیل ویا از کار افتاده شود به نسبتهایی مستمری درباره آنان برقرار نماید .
جدول الف تعداد افراد بیمه شده در سالهای ۱۳۲۷ و ۱۳۲۸ و فوت شدگان این عده را تا بهمن ۱۳۴۶ نشان می دهد و به موجب آماری که از طرف مرکز آمار ایران انتشار یافته(۲) است تا شهریور ماه ۱۳۴۸ جمعاً ۵۲۷ نفر از کارکنان آستان قدس رضوی در حین اشتغال فوت کرده ویا بازنشسته شده اند و تعهدات شرکت سهامی بیمه ایران درباره این عده یا وراث آنان بصورت پرداخت حقوق بازنشستگی وبا مستمری به مرحله عمل درآمده است .
جدول الف از نشریه ای که در دیماه ۱۳۴۸ تحت عنوان تحقیق و بررسی اکتوآریائی درباره نرخ بیمه عمر و بازنشستگی کارکنان آستان قدس رضوی انتشاریافته استخراج شده است ودر صفحه ۱۳ همین نشریه وضع این بیمه تا پایان اسفندماه ۱۳۴۷ به شرح زیر خلاصه شده است :
تعداد کل بیمه شدگان ازبدو شروع قرارداد تا پایان اسفند ماه ۱۳۴۷ ۲۰۶۰ نفر
تعداد بازنشستگان و فوت شدگان ۵۴۴ نفر
تعداد منفصل شدگان ۵۲۶ نفر
کارمندان شاغل در پایان اسفند ۱۳۴۷ ۹۹۰ نفر
پرداختی بابت مستمری به بازنشستگان و بازماندگان تا آخر اسفند ۱۳۴۷ ۱۱۲۵۰۰۶۵۸ ریال
دریافتی بابت حق بیمه تا آخر اسفند ماه ۱۳۴۷ ۶۶۳۷۷۳۰۹ ریال
اضافه پرداختی شرکت تا آخر اسفند ما ۱۳۴۷ ۴۶۱۲۳۳۴۹ ریال
در همین نشریه اکتوئرهای شرکت سهامی بیمه ایران حداقل زیان شرکت را بابت این قرارداد به فرض اینکه استخدام جدیدی در آستان قدس رضوی قرار نگیرد و افزایش حقوقی هم درباره کارکنان فعلی برقرار نشود (دو فرض محال ) تا پایان انجام تعهدات شرکت ۹۰۷۴۷۶۰۰۰ ریال پیش بینی کرده اند.
جدول ب که از نشریه مورد بحث استخراج شده است کلیه ارقامی را که این پیش بینی براساس آن استوار است نشان می دهد .
بدیهی است که با استخدام های جدید و افزایش حقوق کارکنان آستان قدس که دو امر اجتناب ناپذیر است ضرر شرکت سهامی بیمه ایران در این قرارداد به میلیاردها ریال بالغ خواهد شد و این امر شرکت سهامی بیمه ایران را برآن داشت که باستناد به ماده ۱۶ قانون بیمه که امکان تجدید نظر در این قبیل قراردادها را به علت تشدید خطر پیش بینی کرده است شرایط جدیدی پیشنهاد نمایند .
نرخ ۱۷/۳۰ درصد که بجای نرخهای سابق بمنظور این تجدیدنظر از طرف اکتوئرهای شرکت درسال ۱۳۴۶ پیشنهاد شده است بطور متوسط سه برابر نرخهایی است که پس از افزایشهای متوالی در سال ۱۳۳۰ مورد توافق بیمه گر و بیمه گزار قرار گرفته است . ولی براساس محاسباتی که مرکز آمار ایران به عمل آورده و به تفصیل در نشریه ای که در بالا به آن اشاره شد مورد بحث قرار گرفته است نرخ مورد پیشنهاد شرکت سهامی بیمه ایران را غیر عادلانه تشخیص داده شده و بجای آن نرخ ۱۵ درصد از طرف مرکز نامبرده پیشنهاد شده است .
با توجه به اینکه نرخ پیشنهادی مرکز آمار ایران کمتر از ۵۰ درصد نرخی است که از طرف اکتوئرهای شرکت بیمه محاسبه شده است این اکتوئرها در نشریه ای که قبلاً به آن اشاره شد(۳) سعی کرده اند روش محاسباتی خود را به منظور تأیید نرخ ۱۷/۳۰ درصد تشریح کنند و دراین مقاله سعی خواهد شد علت یا علل اختلاف بین نتیجه دو محاسبه مورد بحث که مسلماً هر دو با حسن نیت کامل صورت گرفته است .
اساس محاسبات شرکت سهامی بیمه ایران برجدول مرگ و میری استوار است که در حال حاضر در شرکتهای بیمه در فرانسه با مختصر تغییراتی لازم الاجرا است . ممکن است در بدو امر انتخاب چنین جدولی برای بیمه بازنشستگی کارکنان آستان قدس قابل بحث به نظر برسد و به همین مناسبت لازم می داند یادآور شود که این جدول بر اساس محاسباتی که این جانب شخصاً برآن نظارت داشته ام در سال ۱۳۴۵ به عنوان جدول احتمالات خطر فوت در مورد بیمه های بازنشستگی و نظائر آن در شرکت سهامی بیمه ایران انتخاب شده است .
قبل از اینکه اعم دلائل انتخاب کشور مورد بررسی شود خلاصه ای از آن را در جدول ج نقل میکنیم :
جدول ج که بنام جدول PF سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ شناخته می شود براساس مرگ ومیر زنان در فرانسه و آمارهای سرشماری سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ آن کشور و فرمولهای ریاضی مخصوص بیمه(۴) تهیه شده است به موجب دستور دولت فرانسه از سال ۱۹۵۸ پایه محاسبات شرکتهای بیمه فرانسوی را در بیمه های بشرط حیات تشکیل می دهد و دراین کشور به تدریج که مرگ و میر کاهش می یابد برای تطبیق مرگ و میر واقعی بیمه شدگان با این جدول سن آنان را کمتر از سن واقعی منظور می کنند .(۳)
قبل از تهیه و مورد استفاده قرارگرفتن این جدول به موجب قانون سال ۱۹۰۵ برای این قبیل بیمه ها در شرکتهای بیمه فرانسوی جدول دیگری بنام RF که براساس مرگ و میر بیمه شدگان فرانسوی در قرن نوزدهم تهیه شده بود بکار می رفت و شرکت سهامی بیمه ایران نیز تا سال ۱۳۴۴ برای محاسبات خود در بیمه های به شرط حیات از همین جدول که سطح مرگ ومیر آن به مراتب بالاتر از سطح مرگ ومیر جدول PF بوده استفاده می کرد .
« جدول د » خلاصه ای از جدول RF را به منظور مقایسه با جدول PF که قبلاً نقل شده است ( جدول ج ) نشان می دهد وبطور مثال می توان دید که درصد مرگ و میر بیمه شدگان ۵۸ ساله دراین جدول دو برابر درصد مرگ ومیر همین بیمه شدگان در جدول PF است .
در صورتی که امید زندگی بیمه شدگان دو جدول را مقایسه کنیم خواهیم دید که مثلاً این امید زندگی برای بیست سالگان جدول RF در حدود ۴۴ سال است در صورتی که در جدول PF همین امید زندگی به ۵۴ سال افزایش یافته است .
با توجه به اینکه به موجب آخرین تحقیقاتی که در زمینه مرگ ومیر در کشورمان به عمل آمده است (۵) امید زندگی مردان بیست ساله درتهران بزرگ در حال حاضر ۷۳/۴۶ و همین امید زندگی برای زنان ۵۵/۵۲ است بدیهی است جدول RF با امید زندگی ۴۴ سال برای بیست سالگان (اعم از زن یا مرد ) نمی تواند مبنای صحیح محاسباتی برای حق بیمه شدگان به شرط حیات که به دلیل آشکاری نرخ مرگ ومیر کمتری نسبت به سایر افراد جمعیت دارند باشد وبا در دست داشتن این ارقام احتیاجی نیست که دلائل دیگری در این زمینه اقامه شود .
درمورد انتخاب جدول RF بجای جدول PF با اینکه در حال حاضر به موجب «جدول د » امیدزندگی زنان در تهران بزرگ بطور متوسط ۶ درصد کمتر از زندگی بیمه گزاران طبق جدول PF ( جدول مورد عمل در شرکت سهامی بیمه ایران ) است ، مسلماً با توجه به اینکه مشتریان شرکتهای بیمه و مخصوصاً کسانی که به شرط حیات بیمه می شوند از طول زندگی بیشتر برخوردار هستند این تفاوت را می توان ندیده گرفت و مخصوصاً اگر به جدول مرگ ومیری که بر اساس آن جدول Pf محاسبه شده است یعنی جدول مرگ ومیر زنان فرانسه در سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ مراجعه کنیم و آنرا به امید زندگی زنان تهران بزرگ مقایسه کنیم (جدول و ) خواهیم دید که در حال حاضر مرگ ومیر زنان در تهران بزرگ کاملاً با مرگ ومیر زنان در سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ در فرانسه قابل مقایسه است و تفاوت بین امید زندگی دو جامعه مورد مقایسه بطور متوسط از ۴ درصد تجاوز نمی کند .
ناگفته نماند که جدول Pf مورد بحث تنها جدول مورد استعمال در شرکتهای بیمه است که تا این حد به مرگ ومیر تهران بزرگ نزدیک است ومسلماً آمارهای داخلی شرکت سهامی بیمه ایران نیز اکتوئرهای این شرکت را با انتخاب جدول جدید تشویق کرده است .(۶)
در نشریه مرکز آمار اشاره ای به جدول مرگ ومیر مورد عمل در محاسبات نرخ خق بیمه نشده است و میتوان حدس زد که یکی از دلایل اختلاف بین نرخ بیمه مورد پیشنهاد شرکت سهامی بیمه ایران ( ۱۷/۳۰ درصد ) و نرخ بیمه ای که به نظر مرکز آمار عادلانه تشخیص داده شده ( ۱۵ درصد ) جدول مرگ ومیری است که در این مرکز مبنای این محاسبات قرار گرفته است .
در اینجا لازم است یادآور شویم که در شرکتهای بیمه انتخاب جداول مرگ ومیر بر اساس نوع بیمه صورت میگیرد وهمانطور که دیدیم در شرکت سهامی ایران برای بیمه های بشرط حیات قبل از سال ۱۳۴۵ جدول RF و از سال ۴۵ به بعد جدول Pf مبنای حق بیمه قرار گرفته است . در همین شرکتهای فرانسوی اقتباس وبنام جدول AF شناخته می شود استعمال شده است .
همانطور که ملاحظه می شود در این جدول که درمورد بیمه ها به شرط فوت قبل از سال ۱۳۴۵ در شرکت سهامی بیمه ایران ملاک عمل بوده است احتمال فوت بطور متوسط ۲۰ درصد بیش از احتمال فوت در جدول RF که در همان زمان برای بیمه های به شرط حیات مورد استفاده قرار گرفته بوده است و این تفاوت بین دو نوع بیمه ایجاب می کند که در انتخاب جداول مربوط به محاسبات حق بیمه بیمه های بشرط حیات و بازنشستگی پائین ترین نرخ مرگ و میر محیطی که بیمه گزار در آن زندگی می کند مورد توجه قرار گیرد . با این ترتیب تصور نمی رود بعد از انتشار آمارهای مرگ ومیر تهران بزرگ و توضیحات بالا دلیل دیگری در جهت تأیید محاسبات اکتوآریائی شرکت سهامی بیمه ایران در این مورد لازم بازم باشد و بحث در زمینه سایر موارد قرارداد موضوع این مقاله را به شماره بعد موکول می کنیم .

دكتر علي نوري آكتوآريا( ACTUARIAT ) كه ميتوان آنرا به معناي محدود رياضيات بيمه و بمعناي وسيع رياضيات مالي تعريف نمود از رشته هائي است كه تا اين تاريخ آنطور كه بايد در كشور ما شناخته نشده است ، بطوريكه در حال حاضر تعداد كساني كه ديپلم عالي در اين زمينه بدست آورده اند به تعداد انگشتان يك دست نمي رسد . در اين مقاله سعي شده است اهميت اين علم با يادآوري يكنوع مشاجره قلمي بين شركت سهامي بيمه ايران و مركز آمار ايران درباره يك موضوع اكتوآريائي به معناي محدود كلمه روشن گردد باشد كه خوانندگاني بتوانند بصورتي&hellip;

بررسی کلی

0%

امتیازبندی این برای اولین بار
0

درباره

پاسخ دادن

نکات : آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

آموزش وردپرس | قالب وردپرس | افزونه وردپرس
x

این مطالب را نیز ببینید!

چگونه یک قرارداد اجاره صحیح ببندیم؟

اجاره یکی از رایج‌ترین قراردادهایی است که در کشور منعقد می‌شود؛ اگرچه قانون مدنی به ...

مقاله دادگاه صالح و قانون حاکم بر مسئولیت مدنی بین المللی

علی غریبه چکیده : یکی از مسائلی که در جوامع صنعتی امروزی مطرح بوده و ...

مقاله نقش زیان دیده از جرم و تحول آن در دعاوی کیفری

دکتر محمد آشوری کلیات : از دیدگاه حقوق کیفری نه فقط در چارچوب حقوق جزای ...