خانه / مقالات / حقوق خانواده / مقاله بررسی ابعاد حقوقی تلقیح مصنوعی

مقاله بررسی ابعاد حقوقی تلقیح مصنوعی

<span style=”font-family: Tahoma; font-size: small;”>انسان در حالی قدم در هزاره سوم میلادی گذاشته است که ظهور تکنولوژی نوین و به کارگیری روش های علمی مدرن در بهره برداری از طبیعت ، بسیاری از مشکلات بشر را برطرف کرده است . اما از سوی دیگر راه حل های جدید ، خود منجر به بروز مسایل جدیدی شده است . این مسایل تنها در عرصه علوم و فن آوری ها محصور نمانده بلکه در عرصه روابط فردی ، اجتماعی و مباحث حقوقی نیز پرسش های زیادی را به وجود آورده است .
یکی از عرصه های به کار گیری تکنولوژی جدید ، تولید مثل است .در شرایط طبیعی معادل ۱۵ تا ۲۰ درصد زوج های جوان ، فاقد توانایی تولید مثل طبیعی هستند و تکنولوژی جدید ، سال هاست که با طرح روش هایی نو ، سعی در برطرف کردن این معضل انسانی دارد. براساس آمار منتشر شده در سال ۱۹۸۸ حدود هزار کودک از طریق باروری خارج از رحمی متولد شده اند. همچنین بررسی دیگری نشان می دهد تنها در ایالات متحده امریکا ، بیش از ۴۰ هزار سیکل بارداری خارج از رحمی انجام شده که در عمل منجر به تولد هشت هزار و ۷۴۱ نوزاد شده است . در این میان اگر چه آمار دقیقی از تعداد متقاضیان و میزان موفقیت روشها در بارورسازی بیماران در کشور ما در دسترس نیست . اما تردیدی وجود ندارد که با توجه به جمعیت ۶۰ میلیونی کشور ، آمار کودکان متولد شده از این طریق ، قابل توجه است با این همه ، می توان از منظری دیگر نیز این مساله را مورد توجه قرارداد. آیا همواره باروری خارج از رحم برای پر کردن خلاء خانواده ها خواهد بود ؟یا این اقدام می تواند بنیان خانواده را به بازی گیرد ؟ اگر سالها پس از تولد کودکی ،پدر او در خانواده مدعی شود که پدر واقعی او نیست یا سایر خواهران و برادران ، او را خواهر یا برادر واقعی خود ندانند ، چه پیش خواهد آمد ؟ آیا (( نسب )) که در مملکت ما امری موروثی است ، می تواند بازیچه آزمایشگاههای باروری شود ؟ و آیا می توان راه حل حقوقی قابل قبولی یافت که براساس آن هم بنیان خانواده ها با حضور کودکان مستحکم تر شود و هم این کودکان از پشتوانه حقوقی قابل اتکایی بهره مند شوند ؟
این گزارش در پی آن است تا با بررسی انواع شیوه های علمی و سپس تاملی در آراء گوناگون ، روشنگر نیاز جامعه به ?آ???؟ ??????????????lصصصصصصصچ?????Lچ?J???????????????$???p?9ص?????? تخمک است که توسط عضوی به نام تخمدان به صورت ماهانه آزاد می شود . علاوه بر آن ،داشتن اعضاء تولید مثل سالم برای گرفتن سلول جنسی مرد و نیز پرورندان جنین ضروری است .
اما برای حصول امر باروری از سوی مرد ، داشتن سلول جنسی سالم مذکر (اسپرم ) و رساندن آن به دستگاه تولید مثل در زن کافی است . بدین ترتیب برای لقاح طبیعی وجود سلول های جنسی مرد و زن ( تخمک و اسپرم ) فراهم بودم رحم و لوله سالم در زن الزامی است . دکتر اشرفی ،نحوه برقراری لقاح را به این صورت شرح می دهد که بعد از ورود اسپرم به سیستم تولید مثل زن ، اسپرم از دهانه رحم وارد رحم و سپس لوله های رحمی شده و در زمان مناسب که زمان رهاسازی تخمک است ، با تخمک ترکیب شده و لقاح حاصل می شود. سپس بعد از تقسیمات سلولی و طی مسیر لوله رحم ،بعد از دو یا سه روز به رحم رسیده و لانه گزینی در رحم اتفاق می افتد. نطفه شکل گرفته به رشد خود تا تولد ادامه می دهد . بدین ترتیب هر گونه اشکال در ایجاد تخمک و اسپرم یا اشکال درلوله های رحمی می تواند باعث ناباروری گردد.
در تعاریف علمی ، نازایی به حامله نشدن زن ، پس از یک سال نزدیکی مستمر زوجین بدون استفاده از روش های پیشگیری از حاملگی اطلاق می شود.
با توجه به مشکلات روحی و روانی حاصل از آن در بین زوجین ، این بیماری یکی از مشکلات عمده خانواده ها محسوب می شود . معمولاً براساس علل نازایی ، درمان های مختلفی ارایه می شود : به طور عمده درتمامی انواع درمان ، به منظور تولید تخمک بیشتر توسط زن از داروهای محرک تخمک گذاری استفاده می شود منی گرفته شده از مرد پس از شستشو و آماده سازی در تکنیک های درمانی مورد استفاده قرار می گیرد.
در روش INTRA UTERINE INSEMINATION (IUI ) منی مرد را پس از گرفتن ، شستشو و آماده سازی در هنگام تخمک گذاری وارد دستگاه تناسلی زن می نمایند.
در روش INTITRO FERTILIZATION (IVF )اسپرم مرد و تخمک زن را گرفته و در محیط آزمایشگاه در مجاورت یکدیگر قرار داده تا لقاح انجام شود . بعد از دو روز ، جنین حاصله را ( در مرحله چهار تا هشت سلوکی )وارد حفره رحم می کنند.
در روش ZygotIntrFallopioan Transper ( ZIFT ) اسپرم مرد و تخمک زن را گرفته و در محیط آزمایشگاه ، لقاح انجام می شود. سپس جنین تشکیل شده را در حالی که هنوز تکثیر سلول شروع نشده است به داخل لوله رحم منتقل می کنند تا رشد جنین به طور طبیعی در داخل لوله رحم انجام شود.
در روش Gamate Infra Fallipain Transfer ( GOIT ) اسپرم مرد و تخمک زن را گرفته و سپس آنها را همراه با هم وارد لوله رحم می کنند تا لقاح و رشد جنین به طور طبیعی در لوله رحم انجام شود . وبالاخره در روش Intracy toplasm Sperm Injection (ICSI ) به دلیل این که اسپرم قادر به نفوذ و ورود در تخمک نیست به وسیله دستگاه ویژه ای یک اسپرم را وارد تخمک کرده و لقاح به طور مصنوعی در محیط آزمایشگاه رخ می دهد و دو روز بعد از رشد جنین آن را به داخل رحم منتقل می کنند. لازم به ذکر است که مراحل اخذ تخمک و اسپرم از طریق مجاز صورت می گیرد.
متاسفانه با استفاده از تمامی شیوه های درمانی فوق الذکر هنوز حدود ۱۰ درصد از زوج های نابارور قابل درمان نیستند.
بطور کلی بیماران را می توان به سه گروه تقسیم کرد :دسته اول زوج هایی هستند که در آنها تولید نطفه در مرد صورت نمی گیرد ؟ دسته دوم شامل زوج هایی است که اشکالات اعم از نقض در تولید تخمک ، سقط های مکرر و یا اختلالات رحمی در زن وجود دارد و دسته سوم زوج هایی هستند که در هر دو اختلال هایی دیده می شود. در کشورهای غربی به عنوان راه حل مشکل گروه اول ، اهدای اسپرم مرد اجنبی طرح شده است . این روش تا پیش از این به دلایل توجهات خاص شرعی و فرهنگی در ایران و سایر کشورهای اسلامی مورد قبول قرار نگرفته بود. برای حل مشکل گروه دوم می توان از صیغه برای گرفتن تخمک یا اجاره رحم استفاده کرد و به عنوان راه حل مشترک گروه اول و سوم می توان اهدای جنین را پیشنهاد کرد در این شیوه ، جنین های منجمد شده اضافی حاصل از درمان یک زن و شوهر راپس از اتمام درمان آنها ، به جای دور ریختن ، می توان به زوج های نابارور اهداء کرد. اساتید رشته حقوق ،در بررسی مبانی حقوق تلقیح مصنوعی و اهدای جنین نظرات متفاوتی ابراز کرده اند دکتر ناصر کاتوزیان در این زمینه نوشته است :
(( امکان تلقیح مصنوعی نطفه مرد به زن ،این پرسش را به میان آورده است که اگر زن در نتیجه تلقیح مصنوعی نطفه شوهر به او آبستن شود ، آیا چنین طفلی را باید فرزند آن دو شمرد یا به دلیل عدم وقوع نزدیکی بین زن و شوهر ، یا نامتعارف بودن لقاح ، نسب نامشروع است؟ ))
به اعتقاد دکر کاتوزیان ، اشاره قانون به (( نزدیکی زن و شوهر )) ناظر به راه متعارف و عادی ایجاد جنین است و از آن بر نمی آید که نزدیکی را وسیله منحصر مشروع ساختن نسب قرار داده باشد و به همین دلیل هم در مشروع بودن نسب طفلی که در اثر تفخیذ یا سایر تماس های بدنی بین زن و شوهر ایجاد شده باشد ، تردید وجود ندارد.
بدین ترتیب دکتر ناصر کاتوزیان نتیجه می گیرد :در تلقیح مصنوعی رابطه زوجیت بین زن و مردی که پدر و مادر او محسوب می شوند وجود دارد و طفل نیز ، بنا بر فرض ، از ترکیب نطفه های این دو ایجاد شده است . پس باید وسیله انزاج را از یاد برد و با تحقق این شرایط نسب را مشروع دانست .
اما به اعتقاد دکتر ناصر کاتوزیان ، طفلی را که از تلقیح عمدی نطفه مرد بیگانه به زن ایجاد شده است ، نمی توان به هیچ یک از آن دو منسوب کرد. از سوی دیگر مرحوم سید محسن حکیم در این مورد نیز ، مانند موردی که تلقیح بین زن وشوهر باشد ، طفل را ملحق به مادر می داند ولی از آن پدر نمی شمرد.
این در حالی است که مرحوم دکتر امامی در جلد سوم کتاب حقوق مدنی ، نسب ناشی از تلقیح مصنوعی بین دو بیگانه را در صورتی که با علم زن و مرد انجام شده باشد ، در حکم نسب ناشی از زنا دانسته است . گر چه وی در جلد پنجم همین کتاب نوشته است : (( … از نظر تحلیلی می توان بر آن بود که آن چه از اصول حقوقی و مخصوصاً مواد قانونی مدنی ایران استنباط می شود آن است که هر فرزند طبیعی ، قانونی است مگر آن که قانون تصریح برخلاف نموده باشد و موردی را که قانون نشناخته ولد زنا است که ملحق به کسی که مرتکب زنا شده نمی گردد و در بقیه موارد طفل ملحق به پدر و مادر است و فرقی هم بین پدر و مادر از جهت آن که به وسیله طبیعی منی در رحم قرار گرفته یا به وسیله مصنوعی نمی توان گذارد. به نظر می رسد که پیروی از نظریه اول ( نا مشروع بودن نسب )با اصول اخلاقی و حفظ خانواده که سلول های متشکله اجتماع است ، ( چنان که در جلد سوم از آن پیروی شده ) اولی باشد ، ولی از نظر قضایی محض نمی توان از نظر اخیر دست برداشت .))
با وجود این آراءمتفاوت ، دکتر ناصر کاتوزیان معتقد است موضع قانون مدنی در این اختلاف به روشنی معلوم نیست . زیرا از سویی زیر عنوان (( نسب )) به تفصیل از طفل ناشی از نکاح درست و نزدیکی به شبهه گفت و گو می کند ، در حالی که اگر تمام فرزندان طبیعی ، جز کودک ناشی از زنا ، به پدر و مادر خود منسوب می شدند ، کافی بود تنها این استثنا بیان شود و نیازی به اماره فراش و چگونگی الحاق آن به شوهر یا به واطی به شبهه احساس نمی شد . ولی از سوی دیگر ،در ماده ۱۱۶۷ تنها از عدم الحاق طفل متولد از زنا نام می برد و در موانع ارث نیز ، بدون این که اشاره ای به سایر فرزندان نا مشروع کند ،فرزند ناشی از زنا را در زمره وارث قرار نمی دهد.
به نظر می رسد این مساله در حقوق روابط خانوادگی کشورهای دیگر نیز محل شبهه است و تلقیح مصنوعی ، اگر از نطفه دیگر باشد ، بچه نا مشروع خوانده شده است . هر چند با اجازه شوهر انجام شود. ولی در عمل ،اماره مشروع بودن بچه متولد در زمان زوجیت ، از این کودکان حمایت می کند و در بعضی آراء گفته شده است که نگهداری فرزند به عهده مادر است زیرا یک قرارداد ضمنی فرزند خواندگی او را متعهد می سازد. با وجود این باید دانست که مساله بچه های ناشی از لقاح مصنوعی چنان که باید حل نشده است . در امریکا نیز قانونی اجازه داده است که دادگاه بچه ای را ، اگر برای مقصود شرعی به وجود آمده باشد ، مشروع اعلام کند.
در هر حال علی رغم اظهار نظر حقوق دانان مختلف در این زمینه ، تاکنون مقررات ویژه ای که به طور روشن و قاطع موارد منع و جواز به کارگیری روش های فوق الذکر را معین کند ، از سوی مراکز قانون گذاری مقرر و ابلاغ نشده است .
محاکم کشور نیز به دلیل نوظهور بودن مسایل مورد بحث ، تاکنون فرصت اظهار نظر نیافته اند . بدین ترتیب با استناد به اصل ۱۶۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، رجوع به فتاوی معتبر به عنوان دومین منبع در حل و فصل دعاوی در نظام حقوقی فعلی الزامی است .
گر چه از نقطه نظر فقهی ،دیدگاه واحدی در زمینه جواز یاعدم جواز به کار گیری روش های مذکور وجود ندارد ،اما به نظر میرسد ترکیب مصنوعی اسپرم مرد با تخمک همسر خودش ( IVF – ICSI ) تقریباً بدون اشکال است و افراد کمی هم که در جواز آن تردید کرده اند ، نه به دلیل اصل فعالیت علمی ، بلکه به واسطه نگرانی از میزان صداقت و نحوه انجام کار بوده است .
اما در شیوه ترکیب مصنوعی اسپرم و تخمک زن و مرد بیگانه که بین آنها رابطه زوجیت وجود ندارد ، آراء متفاوت وجود دارد.
آیت ا… یوسف صانعی در پاسخ به استفتایی به این شرح ، پاسخ داده اند : در صورتی که زن و مردی بچه دار نشوند و مشکل از طرف مرد باشد که فاقد اسپرم است و به واسطه نبودن بچه در زندگی آنها ، مشکلات جدی پدیدار شده و امکان متلاشی شدن زندگی آنها می رود ،آیا می شود اسپرم مرد دیگری را با تخمک این زن در دستگاه ترکیب نمود و سپس جنین تشکیل شده را به رحم این زن انتقال داد. به طوری که ادامه حیات جنین به وسیله تغذیه از این زن باشد.
در صورتی که زن و شوهری به واسطه نداشتن فرزند از همدیگر جدا شوند ( مشکل ناباروری از طرف مرد) بعد از نگه داشتن عده طلاق زن به صیغه موقت مردی دیگر درآید ، به طوری که از اسپرم و تخمک این دو در دستگاه جنین حاصل شود ( ولی مقاربتی بین زن و مرد مذکور صورت نگیرد ) و بعد از تمام شدن دوران صیغه موقت زن مجدداً به ازدواج شوهر درآید و در این موقع جنین تشکیل شده در دستگاه به رحم این زن انتقال داده شود حکم شرعی آن چگونه است؟
آیت ا… صانعی به این پرسش ها این گونه پاسخ داده است : با توجه به این که در مواردی که سوال آمده ، آمیزش نا مشروع انجام نمی گردد تا زنا صدق کند و نطفه مرد اجنبی هم وارد رحم زن اجنبیه نمی شود که افراد ماء الرجل فی رحم الاجنبیه باشد که غالباً فقها ، حکم به حرمت داده اند . هیچ یک از صور فی حد نفسه حرام نمی باشد ، لکن چون خارج از طرق عادی و راه های معین شده در شرع است نباید انجام گیرد و به خاطر یک سلسله از عوارض اخلاقی و اجتماعی و غیره که بر این گونه اعمال اگر با اختیار و بدون اضطرار انجام گیرد مترتب می شود ، حرام و غیر جایز است . اما در معرض سوال که از موارد ضرورت و حرج و مشقت و مشکل نداشتن فرزند در جامعه ایرانی و فرهنگ سنتی و متلاشی شدن زندگی است ، نمی توان گفت حرام است و جائز می باشد و جواز نسبت به مفرض سوال در همه صور است با فرض این که مشقت باشد ، هر چند احوط طریقه آخر است . به هر حال باید توجه داشت شوهر که صاحب نطفه نمی باشد ، پدر فرزند نیست بلکه پدرش همان صاحب نطفه است ، و مادرش هم کسی که تخمک از اوست و در رحمش رشد کرده و همه احکام مادری و پدری بر او بار می شود. یعنی اقدام صاحب نطفه و صاحب اسپرم و رحم اقوام فرزند می باشند و بقیه احکام هم بر همین منوال است .
و نیز ناگفته نماند چه نیکوست از طریقه آخر عمل نشود چون خواه ناخواه دارای مضاری می باشد و طریقه اول احسن طرق است .
نظر آیت ا… صانعی در حالی مطرح می شود که یکی از مهم ترین اداله مخالفان برای رد این شیوه تعدادی از آیات قرآن کریم است که براساس آنها زنان و مردان موظفند فروج ( اندام تناسلی )خود را حفظ کنند. از جمله این آیات می توان به آیه ۳۱ سوره نور ،آیه پنج سوره مومنون ، آیه ۲۹ سوره معارج و آیات ۲۲ و ۲۳ سوره نساء اشاره کرد.
براساس آیات مزبور ، زنان و مردان موظف شده اند تا اندان تناسلی خود را حفظ کنند و از آن جا که کلمه حفظ بدون هیچ تفسیری به کار گرفته است ، بنابراین (( حفظ از هر چیز )) تلقی شده است ،خواه ورود نطفه از طریق مقاربت غیر مشروع باشد یا مساحقه یا تفخیذ و یا با استفاده از ابزار و آلات پزشکی .
برخی علما با استناد به همین آیات معتقد است تنها رابطه مشروع و مباح ، رابطه بین زن وشوهر شرعی است . همچنین نطفه مشروع نیز نطفه ای است که محصول رابطه مباح باشد . به اعتقاد آنها براساس آیات قرآن ، حفظ فرج از غیر همسر واجب است . این فرمان دارای اطلاق و عموم بوده و چون خداوند متعال متعلق حفظ را بیان نکرده و معلوم ننموده که از چه کسی و از چگونه اموری باید فرج ها را حفظ کرد ، لذا اولاً هر گونه عمل مربوط به فرج ها را که شارع به طور صریح مباح نکرده باشد ، حرام است و ثانیاً ادعای انصراف آیات به زنا یا نگاه را مردود می شمارد. پس این انتقال به هر اسمی که انجام شود ، چون مربوط به فرجها می باشد و قاعده عمومی هم در این گونه امور حرام بودن است و دلیلی بر مباح بودن نیر نیست ، حرام و غیر مشروع است .
چنین انتقالاتی مستلزم اختلاط و افساد نسب ها و نیز موجب ادعای نسب غیر واقعی ، افساد مواریث ، اکل مال به باطل ، اختلاط محرم و نامحرم و عقده های روانی در فرزند و مادر خوانده و پدر خوانده ، به دلیل بروز اختلافات شدید خانوادگی و حقوق و بسیاری مفاسد دیگر می گردد و هر عملی که این همه مفاسد عظیم در پی داشته باشد ، با توجه به مسلمات شریعت ، قطعاً حرام وممنوع خواهد بود . شرع مبین زنا را به سبب همین پیامدهای فاسد حرام کرده است .
به اعتقاد وی از مجموعه این ادله تردیدی درباره حرمت این گونه تلقیح ها نمی ماند . اما آیت ا… محمد یزدی عضو فقهای شورای نگهبان معتقد است در تمامی موارد مطرح شده فرزندی که از راه باروری مصنوعی پدید می آید ، پاک است .
آیت ا… یزدی می افزاید: در هر حال صاحبان دو جزء نخستین ،یعنی اسپرم و تخمک ، پدر و مادر نوزاد هستند و او دارای همه حقوق و تکالیفی است که هر فرزند دیگری دارد. خواه یکی از دو صاحب اجزاء نخستین یاهر دو ، شناخته و معین باشند و خواه ناشناخته و نامعین .البته با این تفاوت آن جا که پدر ناشناخته مانده یا مادر ، فرزندی که پدید آمده ، (( ناشناخته پدر )) یا (( ناشناخته مادر )) است نه آن که بدون پدر یا بدون مادر است .از این امر هم هیچ اشکالی لازم نمی آید، چه این گونه نیست که هر کس پدرش ناشناخته باشد ، ناپاک باشد ، بلکه گاه آن که پدری شناخته دارد ، نا پاک است . همانند آن که وی با زنی زنا کند و آن گاه زن بدون آن که با مردی همبستر شده باشد ،آبستن شود.
از سوی دیگر دسته ای از مخالفان به روایات چندی نیز که از ائمه (ع) نقل شده استناد می کنند که براساس آنها استفاده از این شیوه ها غیر شرعی است : از جمله در وسایل الشیعه ، جلد ۱۴ ، صفحه ۲۳۹ آمده است : شدید ترین کیفر در قیامت از آن مردی است که نطفه خود را در رحمی جای دهد که بر او حرام است و در صفحه ۲۶۷ همین منبع نوشته شده : از امام صادق (ع)پرسیدند : آیا زنا بدتر است یا میگساری که جزای میگساری هشتاد تازیانه و زنا صد تا تازیانه است ؟
ایشان فرمودند حد هر دو یکی است اما این اندازه برای آن افزوده شده که نطفه را تباه کرده و در جایی جز آن جا که خداوند مقرر فرموده ، نهاده است .
از سوی دیگر آیت ا… مومن روایت مزبور را ناظر بر حرمت لقاح اسپرم مرد بیگانه با تخمک زن می دانند.از نظر ایشان از آن جا که واژه نطفه در این روایت به معنای (( آمیختن اسپرم مرد و تخمک زن )) است ، اساساً بسته شدن نطفه مرد با تخمک زن بیگانه است .
آیت ا… مومن تاکید می کند اگر چه لحن روایت ناظر به تحریم استقرار نطفه بر مرد است ، ولی بعید نیست این عمل بر زن هم حرام باشد زیرا قرار دادن نطفه اولی است که دو طرف در آن نقش دارند.
از سوی دیگر پاره ای از فقیهان با اعتراف براین که هیچ نص و عموم و اطلاق قرآنی و روایی بر منع به کار گیری این تکنیک وجود ندارد ، مع ذالک با تجویز آن مخالفت ورزیدند . به عنوان نمونه ، مرحوم آیت ا… میلانی می گوید :(( از ظواهر آیات و روایات درباره لقاح اختیاری ( مصنوعی )چیزی به نظر نرسیده است ،ولی از لحن الخطاب و ذوق فقهی می توان گفت که یقیناً جایز نیست .

انسان در حالي قدم در هزاره سوم ميلادي گذاشته است كه ظهور تكنولوژي نوين و به كارگيري روش هاي علمي مدرن در بهره برداري از طبيعت ، بسياري از مشكلات بشر را برطرف كرده است . اما از سوي ديگر راه حل هاي جديد ، خود منجر به بروز مسايل جديدي شده است . اين مسايل تنها در عرصه علوم و فن آوري ها محصور نمانده بلكه در عرصه روابط فردي ، اجتماعي و مباحث حقوقي نيز پرسش هاي زيادي را به وجود آورده است . يكي از عرصه هاي به كار گيري تكنولوژي جديد ، توليد مثل است .در&hellip;

بررسی کلی

0%

امتیازبندی این برای اولین بار

درباره

پاسخ دادن

نکات : آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

x

این مطالب را نیز ببینید!

واکاوی سفید مهر و سفید امضا از نظر قوانین جزایی

سفید مهر یا سفید امضا ورقه‌ای است که به صورت سفید و ...

مقاله جرائم و کیفرها

شرح ولتر – در مصادره قاعده ای است مطاع در محاکم که: ...

بررسی خرید و فروش در فضای مجـــازی از دیدگاه حقوقی

در جهــان امروز، ارتباط بـــا فضای مجـــازی، امری اجـــــتناب‌ناپذیر محسوب می‌شــود؛ به‌طوری ...